Uretim.jpg

Damızlık erkeklerin çifthanelerde beslenmeleri:
Hergün: Bir kanarya için, bir tatlı kaşığı ölçüsünde karışık tohum yemleri karışımı, taze su
İki günde bir: Yeşillik ve meyve
Haftada birkere: Yumurta maması. Not: şayet yumurta maması hazır ise, bir kaç damla su veya havuç rendesi ile nemlendirip verebilirsiniz.
Karışık tohum yemleri formülü: Yüzde otuz beşer oranlarında şalgam tohumu ve kuş yemi, yüzde beşer oranlarında kolza, keten tohumu, yulaf bulguru, kenevir, niger, sıhhat tohumları karışımları.
Üretimde BOL YAVRU almanın birinci şartı, erkek ve dişi damızlıkların sağlıklı, erkek damızlıkların tığ gibi yağsız, dişi damızlıkların besili ve güçlü olmasıdır.
Üretim döneminde, kanaryalardan bol ve sağlıklı yavrular alabilmek için gösterdiğiniz özeni, tüm yıl göstermelisiniz. Yıl boyunca doğru beslenmeyen, sağlıksız mekanlarda tutulan kanaryalardan alacağınız randıman, isteğiniz, arzu ettiğiniz şekilde gelişmeyebilir.
Şayet üretime alacağınız erkek damızlıklardan bazıları, yağlı, şişman ise (karın bölgesi üflendiği zaman, deride görülen yağlanma) yüzde altmış oranında şalgam tohumu karışımlı tohum yemi, yeşillik ve meyve ile beslenerek, zayıflatılmalıdırlar.
Diyetin uygulanmasında, günlük diyet yeminin miktarı, bir tatlı kaşığından fazla olmamalıdır. Şayet fazla miktarda verilirse, kanarya alıştığı gibi seçici olacak, sevdiği tohumu yiyecek, sevmediğini yemeyecek, ve zayıflaması mümkün olmayacaktır.
Kanaryalarda irilik ve çabuk yağlanma genetik olabilir söyleyemeyiz.

Yağlı damızlık erkeklerin, çiftleşmeyi gerçekleştirebilmeleri şüpheli olduğu için, yumurtaların verimliliği (döllenmesi) garanti değildir.
Şayet salmalar mevcut ise, zayıflatma işlemi salmalarda daha çabuk gerçekleştirilir. Çünkü geniş alanda daha çok hareket edecekler, ve uçacaklardır. Salmalarda beslenmeleri, çift hanelerde olduğu gibi diyet tohum yemi, yeşillik ve meyve ile yapılmalıdır. Bir hafta salmalarda tutulan damızlık erkekler tekrar çift hanelere alınarak, çiftleşmeye atılana kadar diyet yemleri ile beslenerek, dişi damızlıkların çift hanelere alınma tarihine kadar, (Mart ayının ilk haftası) oniki ile ondört derecede sabit tutulan sıcaklıkta, normal ışık gücünde, gün doğuşu ve batışı zamanlarına ayarlanan ışık sürelerinde tutulmalıdırlar.
Mart ayının ilk haftası, dişi damızlıklar kendileri için düşünülmüş, erkek damızlıkların bulunduğu çift hanelerin diğer bölmelerine alınırlar. Bölme araları kontra plak ile ayrılmış olup, birbirlerini görmemektedirler. Dişi damızlıkların ayakları temizlenip, şayet uzun ise tırnakları kesilmelidir. Beslenmeleri besin değeri yüksek tohum yemleri karışımı, yeşillik ve meyve ile karşılanmalıdır.
Çiftleşmeler öncesi içlerini (bağırsaklarını) temizlemek için, Esb3 toz ilaç kullanılabilir. Her gün sabah tazelenmesi koşuluyla, bir litre suya, bir gram karıştırılarak, beş gün boyunca verilir. Beş günden sonra, bir gün sadece su ve beş gün daha vitaminli su verilerek işlem tamamlanır.
Dişi damızlıkların üretim haneye alınmalarından iki gün sonra, ışık süresi hergün kademeli olarak uzatılmalı, ve odanın sıcaklığı artırılmalıdır. (Kızıştırma süresinin başlaması)
Bu sürenin başlatılması ile, yuvalıklar asılmalı, meyve sepetine benzeyen, yuva kıllarının konulması için imal edilmiş sepetlere değişik yuva kılları konularak tele takılmalıdır.
Ben çok uzun yıllardan beri iki parçadan oluşan, ve dışarıdan, yuvalık için düşünülmüş kapıya takılan, tümüyle plastik yuvalık kullanıyor, ve çok memnunum. Kullandığım bu yuvalığın ön cephesinde bulunan kapağın açılması ile yavruların kontrolü çok daha rahat yapılmaktadır.

Yuvalıklar için kullanılan keçelerin bir yüzüne bit toz ilacı serpilip ovularak, ilaçlı yüzü, çift taraflı yapışkan ile plastik yuvalığa yapıştırılır.
Oniki saat ile başlatılan, ve hergün kademeli olarak yarımşar saat uzatılan ışık süresinin, onbeş saate ulaşması, ve sıcaklığın yirmi ile yirmi iki dereceye artırılması, damızlık erkek ve dişilerin kızgınlığa ulaşmalarını sağlar. Su içine karıştırılarak verilen E vitamin tozu, ve yumuşatılmış şalgam tohumu, damızlıkların kızgınlığa ulaşmalarında son derece etkilidir.
Kızgınlığa ulaşan erkeklerde dik ötüşler, dişilerde ise hızlı hareketlilik ve yuva yapma çalışmaları gözlenir.
Yuvasını örme işlemini bitiren dişi damızlığa, kendisi için düşünülmüş erkek damızlık verilerek çiftleştirme gerçekleştirilir.
Şayet dişi damızlık, erkeği kabul etmezse, erkek çift hanenin diğer bölmesine alınarak belli aralıklarla tekrar dişiye verilmelidir. Birkaç denemeden sonra dişi, erkeği kabul edecek, çiftleşme gerçekleşecektir. Bütün denemelere rağmen dişi erkeği kabul etmezse, başka bir erkek denenmelidir.
Ötücü ırk kanarya yetiştiriciliğinde çiftleştirmeler bir erkek bir dişiden ziyade, bir erkek iki veya üç dişi ile yapılmaktadır. Burada amaç, çok kaliteli bir erkeğe en kısa zamanda en uygun dişinin bulunması, kaliteli yavruların alınması, ve bu neslin çeşitli üretim metotları ile,bilinçli üretilmesidir.
Hergün sabah hakiki yumurtalar toplanarak, yerlerine sahteleri konur. Dördüncü yumurtalar sonra, sahteleri hakiki yumurtalar ile değiştirilir. Sahte yumurtaların alınıp, hakiki yumurtaların yuvaya konulması ve dişi damızlığın kuluçkaya yatması ile erkek damızlığı, dişi damızlıktan ayırmak gerekir. Çift hanenin bölmesi kontra plak ile ayrılarak, erkek damızlık diğer bölmeye alınır.
Yumurtaların değiştirilmesindeki amaç, yavruların aynı günde yumurtadan çıkmaları, anneleri tarafından eşit şekilde beslenmeleri, ve eşit yaşama şansının verilmesidir.
Şayet yumurtalar değiştirilmez ise, dört veya beş, gün farkı ile çıkan son yavrular kendilerinden büyük ve kuvvetli kardeşlerinden beslenmeye fırsat bulamayacaklar, açlıktan veya ezilerek öleceklerdir.
Yavruların, anneleri veya diğer yavrular tarafından ezilmemesi için yuvalıklara, yavruların sayıları ne olursa olsun, sahte yumurta konulmalıdır.

Bir erkek damızlık ile, iki, üç, veya dört dişinin çiftleştirilmesinde, erkekten sadece, yumurtaların döllenmesi için yararlanılır.
Erkek, yuvasını örmüş çiftleşmeye hazır, kendisi için düşünülmüş herhangi bir dişiye verilerek, iki veya üç saat dişinin yanında bırakılır, ve çiftleşme gerçekleşir. Çiftleşmenin gerçekleşmesinden tam emin olabilmeniz için, erkek damızlık bir gün boyunca dişinin yanında bırakılabilir. Bir gün sonra dişinin yanından alınarak, bir gün dinlendirilir, ve diğer çiftleşmeye hazır dişiye verilir. Çiftleşmeden önce erkek damızlığın bir gün dinlendirilmesi tavsiye edilir. Bütün yumurtaların verimli olabilmesi için, ikinci yumurtalardan sonrada, erkeği tekrar yukarıda belirttiğim süreler içinde, dişilere vermelidir. Bu yöntemle alınan yavrular, anaları tarafından beslenecek ve büyütülecektir, ikinci yavru alma dönemi için aynı erkek ve dişiler, uygulanan aynı yöntemle çiftleştirilir.
Yavrular altı veya yedi günlük olunca yüzükleri takılmalıdır. Yüzük takma işlemi yapılırken, yavruların içinde bulunduğu iç plastik yuvaların keçelerinin değiştirilmesi, ve yuvanın yetiştirici tarafından yeniden yapılması, bitlere karşı alınacak önlem için, faydalıdır. Dişiler yeni yapılan yuvaları yadırgamadan yavrularını besleyeceklerdir.
Yavruların yumurtadan çıkmasından onbeş veya onaltı gün sonra, dişi damızlıklar tekrar ikinci kuluçka devresi için yuva örme hazırlıklarına başlayacaklardır. Dişilere bu olanağın verilmesi için, on ile on bir günlük tüylenmiş yavruların içinde bulundukları iç plastik yuvalıklar, 6 veya 7 cm uzunluğunda kesilmiş plastik boru çemberlerinin üzerine konularak, kafesin tabanının uygun bir köşesine alınır.
NOT: Plastik boru, ve iç yuvalıkların çap ölçülerine dikkat ediniz. Bizler, 10 cm çapındaki iç plastik yuvalıklara, 10 cm çapında plastik boru kullanıyoruz.
Tellerde asılı orjinal ana yuvalığa, tekrar ikinci iç plastik yuvalık konularak, birinci kuluçka devresinde yapılan ön işlemler aynen uygulanmalı ve çift hanenin bölmesi açılarak erkek, dişi, ve yavrular bir araya getirilmelidir. Bu sürenin başlatılması ile, ikinci kuluçka devresi için çiftleşmeler gerçekleşecek, yavruların beslenmesine ve yuvanın örülmesine erkek damızlık yardım edecektir.
İkinci yavru alma döneminde de çift hanelerde, yavru alma kafeslerinde, kum (grit), kireç, mineraller ve dişilerin yuva örme malzemelerini devamlı bulundurunuz. Yuva örme malzemelerinin eksikliğinde, dişiler ilk yavrularının tüylerini yolarak yuvalarını hazırlarlar. Avrupa'nın değişik ülkelerinde tanıdığım ötücü ırk kanarya yetiştiricileri, ve ben, normal şartlarda sadece 2 kuluçka devresi ile yavru almaktayız. Üçüncü kuluçka devresi nadiren, iki kuluçka devresinde yeterli yavru alınamayan dişilerle gerçekleştirilmektedir.
Bunun başlıca nedenleri, damızlıkları yıpratmamak, yavru alma işlemini kuşlar tüye girmeden gerçekleştirmek, birinci ve ikinci yavru alma dönemlerinin yavrularını, 15.10 tarihinden 15.12 tarihine kadar eğiterek, aralık ayının ortalarında başlayan yarışmalara yetiştirmektir.

Daha Fazla Damızlık Erkek Wasserschlager Yetiştirmek
Yetiştirmede,nesiller arasında cinsiyet münasebetinin fazla bir ağırlık teşkil etmediği tecrübe edilmiştir. Çeşitli nedenlerden dolayı avantaj sağladığı için, çiftlerin akşam saatlerinde sık sık bir arada durdukları yakından gözlemlenmiştir.

Yavruların cinsiyetinin mistiği, ana hayvanların yumurta hücrelerindeki belirli kromozom sayışma bağlıdır. Bizim kuşlarımızda cinsiyet tespiti dişi genç kuşlarda yapılır. Yalnızca dişi iki türde şekillenir. Biri eril cinsiyet kromozomu ile, diğeri dişi cinsiyet kromozomu ile şekillenir.Bir eril cinsiyet kromozomu ile yumurta hücresi (XX) = ERKEK ve (XY) = DİŞİ olur; kromozom noksan ise (YY) dişi olur. Irsi bir zayıflık da meydana gelebilir. Bu durumda dişi yavru meydana gelmesi daha büyük ihtimaldir.Bu dişi yavruların dişi nesil meydana getirmeleri için farklı bir şeyleri olmayabilir.

Şayet irsi nedenlere bağlı durum varsa, diğer birçok şeyde olduğu gibi burada da gerçek neden tam belirgin olmayabilir. Belki de sebepler yakın akraba evliliklerinde aranmalıdır. Bu neslin başka kökenli bir kuşla çiftleştiği zaman dişi kuş meydana geleceği düşünülebilir. Fakat bu özellik cinsiyete etki eden niteliklerden yalnızca biridir.

Erkek kuş ile dişi kuş arasındaki fark % 50 den fazla ise daha farklı problem meydana çıkabilir. Damızlık yetiştiriciler daha fazla dişi yavru elde etmeyi düşünmektedir. Bunun için en fazla 2 yıllık dişi yavru alırlar ve 4- 5 yıl kullanırlar.

Sonuçlar, dişi kuşların % 90 değiştiğini göstermektedir.

Yeni buluş arayan yetiştiriciler 3-4 yaşlarında ve iyi kondisyonlu dişiler alırlar.Azami sayıda erkek yavru alabilmek için bunları gösterişli ve güçlü 1-2 yaşlarında genç erkek kuşlarla çiftleştirirler.

Bu durumda şu tavsiyelerde bulunuyoruz:

- Kuş temini mümkünse sabah saatlerinde yapılmalıdır.

- Birkaç yaş büyük dişi ile genç ve sağlıklı erkek yavru çiftleştirilmelidir.

- Hiç veya az sayıda dişi yetiştirmek isteniyorsa, yetiştirme zevki kayboluyor demektir. Sağlıklı ve orta bir yol tutulmak isteniyorsa en iyisinin doğal yol olduğu unutulmamalıdır.

Helmut Mossmann çocukluğundan beri kuş yetiştirme işiyle uğraşmaktadır. Gençliğinde yabani kuşların da alım satımını yapmıştır.Kanarya yetiştirmeye 1989 yılında başlamıştır, ilk yetiştirmeye arkadaşından aldığı kırmızı renkli bir kanarya ile başlamıştır.Kulakları hassas olduğu için bu renkli kanaryalara ilgi göstermiştir. Uzun yıllar demek başkanlığı da yapmıştır.

Yetiştirme:

Mossmann'ın yetiştirme metodu, kuşları çift halde eğitmek üzerinedir.Bir erkek kuşu birçok dişi kuş ile çiftleştirerek özelliklerim denemektedir.Erkek kuşların iyi beslenmelerine özen göstermektedir. Kafesleri içten bölmeli olup yemlemeden sonra rahatsız edilmeyecek şekilde hazırlanmıştır. Kafes içindeki bölmeler ihtiyaca göre küçük veya büyük yapılabilmektedir.

Yetiştirme için ön hazırlık:

Nisan ayı basında yetiştirme hazırlıkları başlar. Bu tarih ısıtma sistemi olmayan yerler içindir. Pencereler zaman zaman açılıp taze hava temini sağlanmalıdır.Besleme için hazır halde satılan yemler kullanılabilir. Bunlara hazırlanan taze yemler de ilave edilebilir. Bu yemlere coscous ilave edilebilir. Fakat coscous yemleme için tek basma yeterli değildir. Ancak yemleri kuvvetlendirir. Öngörülen yetiştirmeye başlamadan 4 hafta önce proteinle zenginleştirilmiş yemlemeye başlanır.

Yetiştirmeden sonra:

Yavru kuşlar kendi kendilerine yenilenebilecek duruma geldikten sonra barınaklarına konulur. Kuşların ortamları rahat olmalıdır. Bu dönemde ötüş çalışmalarına başlanır.

Harzer ve wasserschlagerler önce aynı yerlerde bandırılır. Ötüşleri belli bir seviyeye geldikten sonra ayrı yerlere konulur. Böylece wasserschlagerler başka bir etki olmaksızın kendi turlarım yapmayı öğrenirler. Mossmann geçen yıl bu şekilde 150 adet kuş yetiştirmiştir.

Kanarya "org" u veya öncü ötüş kuşu:

Massmann , kanarya gibi ses çıkaran iki tür kanarya orgu yaptı. Yavru kanaryalar bu sesi dinleyerek eğitilmektedir.Bu deneme süreci sadece kuluçka dönemi içindir. Yaşlı kuşlar daha sonra öğretici olarak kullanılmaktadır. Kanarya orgu kuşların ötüşlerinin restore edilmesi yönünde fayda sağlamaktadır.

Ses kayıtları temin edilmesi:

Birçok değişik kuşun, örneğin bülbülün ötüş kayıtlarının dinletilmesi suretiyle ötüş eğitimi yapılmaktadır. Burada ses tekniklerine göre eğitim verilmektedir. Mossmann'ın elinde bunlardan birçok sayıda ses kaydı mevcuttur.

Su Ötüşlülerin Yetiştirme Sistemleri

Aynı ötüş türü yetiştirmek için sadece gösterilen tek bir yol takip edilmez. Tutulacak yolun pozitif ve negatif yönlerine bakılır. Tecrübeli damızlık yetiştiriciler, ötüş özelliklerinin ve diğer bazı özelliklerin kalıtsal olduğu konusunda hemfikirdir.Böyle olunca çiftleştirme, gözlemlere göre belirli sistemlerde sabitleştirilebilir ve düzeltilebilir, iyi yetiştirme, kalıtsallık için temel bir özellik oluşturabilir.

Tabii ki bu teori bazı soruları akla getirebilir. Güzel ötüşü olan erkek kanaryayı rast gele öten bir dişi kanarya ile çiftleştirmeyi denemek mümkündür. Böylece doğan yavrunun babası gibi iyi ötmesi ümit edilir.

Fakat bu durumun her zaman aynı olması beklenemez. Çünkü nesiller özelliklerim anne ve babadan alırlar. Kalıtsal faktörler önemli rol oynarlar. Ve iyileştirme yönüyle taraflar arasında boşlukları doldururlar. Çiftleşecek kuşlar arasında kan bağı yoksa füzyon bakımından 2 özellik vardır. ( Biri anneden diğeri ise babadan).Bu aynı özellikler daha farklı olamazlar.

Kardeş olan çiftler aynı özellikte birkaç tane yavru verebilirler. Bunlar kardeş oldukları için aynı ana ve babanın birbirlerinden farklı özelliklerim taşımaktadır. Bu durumda babanın faktörleri baskın olabilir. Annenin özellikleri dişilerde baskın olur.

Kardeşler arasındaki diğer kalıtsal özellikler daha önceki nesillerde aranmalıdır.Çiftlerin karakterleri genellikle en yakın nesillerinde belirgin olur.Kalıtsal özellikler bu şekilde takip edilir. Fakat akraba olanlar da aynı özellikleri taşıyabilirler. Kalıtsal özellikler 3-5 nesilde görülür.

Sistemler faklı olunca sonuçları değerlendirmede de tam kesinlik sağlanamamaktadır.

L. Tretterler'in Yetiştirme Sistemi

Bu sistem aynı çizgide öten 4 ayrı tür kuşun çaprazlamasıdır. Seleksiyon etkisiyle ötmedeki eksiklikler düzeltilir.

1. Yıl- A türü B ile; aynı zamanda C türü D ile çaprazlanır.

2. Yıl- A/B nesli C/D nesli ile çaprazlanır.

3. Yıl: En iyi genç kuşlar A/B ile veya C/D ile çaprazlanır.

Ötüş hakkında yeterli bilgi alabilmek için bu uygulamalarda öncelikle başarılı olmak gereklidir.

A.B.C. Sistemi

Aynı türde öten 3 ayrı kuş ile bu uygulama yapılır.

1. Yıl: A türünden bir erkek ile B türünden 2 dişi; aynı zamanda A tümüden ikinci bir erkek ve C türünden 2 dişi.

2. Yıl: B dişilerden A/B yavru ile diğer B dişiden A/B yavru ile ( yarı erkek kardeş x yarı kız kardeş), C dişiden gelen A/C yavru ile ikinci dişiden gelen A/C yavru ( yine yarı erkek kardeş x yarı kız kardeş). Her iki aşamayı, yani A/B ve A/C çalışmalarım önce ayrı tutarız . Sonucu bekleriz ve sonra paralel çaprazlamalar meydana gelir.

Arı Tür Yetiştirme

Burada aynı türde kuşlar söz konusudur. Saf ırk korunur başka bir kan soyu karışmaz. Daha önce bahsedilen iki sistem ırk yetiştirme ve ırk şekillendirme için seleksiyon yollarıdır. Buna karşılık saf yetiştirme , karakterleri muhafaza ettirme ve devam ettirmek içindir.

Aile bireyleri birbirleri ile çiftleştirilir ve böylece karakterler korunmuş olur. Yeni temin edilmiş kuşların saf muhafaza edilmesi mümkün değildir. Çünkü bunu yapabilmek için elde yeterli sayıda kuş olmalıdır.

Akrabaları Çiftleştirerek Yetiştirme

Akrabaların çiftleştirilmesinden formların dejenere olma tehlikesi vardır (Verimin düşük olması, daha az yumurta, verimsiz yumurta, ince bacaklar, kusurlu gaga, yumurta içinde ölme, çok küçük yavru meydana gelmesi, ötme özelliklerinin bozulması gibi). Bu uygulamada çiftin uyumlu olması özelliklerine dikkat edilmelidir.Yeni yetiştiriciler bunları fazla kavrayamazlar. Bu nedenle tecrübelilere danışmalıdırlar.

Doğrusal Yetiştirme

Bu uygulamada oğul x ana ve dişi x baba çiftleştirilir.Böylece babanın ve annenin özelliklerine ulaşılır. Yakından takip edilirse, elde edilen bu türün bütün özellikleri taşıdığı görülür. Nesil er veya geç kendi özelliklerinde kalabileceği için bu uygulama sürekli yapılmamalıdır.

Paralel Çiftleştirme

Damızlık değiştirme yaygın olarak yapılan yetiştirme sistemidir. Çünkü bu uygulamada 3 yılda tam bir aile grubu oluşmaktadır. Belli çizgiler dahilinde yapılan damızlık değiştirme uygulaması en sık uygulanan sistemdir.

1. Yıl- Y erkek kuş A-B ve C dişi kuş ile çaprazlanır.

2. Yıl- ilk yılın en iyi erkek yavruları (mümkün olduğu kadar az ) , mümkün olduğu kadar çok A-B ve C dişi yavru (en iyileri aranmalıdır.) ile çiftleştirilir.Dişi A dan genç bir kuş B ve C den dişi yarı kardeşlerle çaprazlanır. Dişi B den genç bir kuş A ve C den dişi yan kardeşlerle çaprazlanır.Dişi C den genç bir kuş A ve B den dişi yarı kardeşlerle çaprazlanır.

3. Yıl- ikinci yıl doğan bir erkek kuş ile dişi yarı kardeşi çiftleştirilir. Bunlardan belirli sayıda aynı şekilde öten erkek ve buna uygun dişi kuşlar elde edilir. Türün kendi özelliklerim koruyabilmesi için hangi yolun izlenmesi gerektiği, erkek kuşumuza uygun dişi kuşun bulunması soruşu akla gelir. Dişi kuşlar, yetiştiricilerin ötüşten anladığı manada ötmezler. Erkek kuşları sadece ötüş özelliklerine göre ayırt etmeyiz, aynı zamanda irsi özelliklerine göre de ayırt ederiz. Erkek kuş aranılan uygun özelliklere sahipse ve kalıtsal özelliklerinin dişiye uygun olduğu tespit edilirse ve dişinin atalarının özellikleri iyice incelenirse başarı sağlanabilir. Bundan dolayı biz bütün uygulama sonuçlarım biriktiriyoruz ve bir dişi kuş tespit etmeden önce bekliyoruz. Su ötüşlü temel problemleri buradadır.

Damızlık erkek kuşun annesi birinci, damızlık dişi kuşun annesi ikinci, damızlık dişi kuş anne olarak üçüncü annedir, ikinci, üçüncü, dördüncü veya daha sonraki nesillere baktığımızda aradığımız birçok sorunun cevabım bulabiliriz. Şans faktörü çok önemli olduğu için, bu anlatımlarda kesinlik kuralı ortaya konulamamıştır.